fizjoterapia

Czy można zapobiegać uszkodzeniom ACL?

Odpowiedzi na to pytanie poszukuje wiele osób mających do czynienia z urazami kolana. Naukowcy z Santa Monica Orthopedic and Sports Medicine Research Foundation opracowali program ćwiczeń mający na celu ograniczenie wystąpień uszkodzeń ACL. Program ten nazywa się PEP (Prevent Injury and Enhance Performance Programe) i zawiera ćwiczenia: rozciągające, wzmacniające, koordynacyjne, skocznościowe (trening plyometryczny) oraz wiele elementów propriocepcji. Cała jednostka treningowa trwa około 30 minut i składa się z 19 części.

Urazy kolana (według doniesień naukowych) częściej dotyczą kobiet, a piłka nożna jest jednym ze sportów najbardziej uszkadzających ACL. To dlatego do eksperymentu naukowego wzięto piłkarki nożne. Były to osoby grające w drużynach w amerykańskich college’ów. W sumie przebadano ponad 1400 osób z 61 klubów piłkarskich. Celem pracy było określenie czy trening według programu PEP wpływa na liczbę uszkodzeń ACL.

Zespoły zostały podzielone na dwie grupy: eksperymentalną i kontrolną. Grupa eksperymentalna rozgrzewkę przed treningami przeprowadzała według założeń PEP. Cały program trwał 12 tygodni. Średnio w każdej drużynie przeprowadzono 25 sesji treningowych. Grupa kontrolna rozgrzewki przeprowadzała w dotychczasowy sposób.

Program PEP okazał się bezpieczny i efektywny. Zauważono, że w grupie eksperymentalnej było znacznie mniej uszkodzeń ACL. Dodatkowymi zaletami tego programu są: brak wymagań sprzętowych oraz łatwość przeprowadzania go. Autorzy stwierdzili także, że przy lekkich modyfikacACLjach może być wykorzystywany również w innych dyscyplinach sportowych: koszykówka, siatkówka, narciarstwo itp.

Można powiedzieć, że jesteśmy trochę bliżej jeżeli chodzi o profilaktykę uszkodzeń ACL u sportowców. Poprawa kontroli nerwowo-mięśniowej wydaje się właściwie obranym kierunkiem.

Na podstawie artykułu w The American Journal of Sports Medicine:Julie Gilchrist i wsp. “A Randomized Controlled Trial to Prevent Noncontact Anterior Cruciate Ligament Injury in Female Collegiate Soccer Players”..

O autorze

dr Bartosz Rutowicz

W 2004 roku ukończyłem studia magisterskie na kierunku Fizjoterapia, a w 2010 roku studia doktoranckie na AWF im. Bronisława Czecha w Krakowie. W roku 2012 obroniłem pracę doktorską. Pierwsze lata mojej przygody zawodowej skupiały się na edukacji podyplomowej, praktykowaniu zawodu oraz pracy na kilku uczelniach. W roku 2006 rozpocząłem proces nostryfikacji dyplomu fizjoterapeuty w Nowym Jorku. W 2008 roku założyłem firmę Rehalab, w której do chwili obecnej przeszkoliłem ponad 3000 fizjoterapeutów oraz lekarzy pracujących w kilkunastu krajach Europy w zakresie diagnostyki, leczenia zachowawczego oraz pooperacyjnego stawu kolanowego oraz obręczy barkowej. Wielkim zaszczytem dla mnie jest praca na stanowisku asystenta w Katedrze i Zakładzie Anatomii Collegium Medicum na Uniwersytecie Jagiellońskim.

2 komentarzy

  1. Profilaktyka uszkodzeń ACL?
    A jak można stwierdzić, czy ktoś jest predysponowany do tego uszkodzenia (no oczywiście wykluczając kośławość kolan, przeprost, wiotkiość stawów – bo to takie podstawy)?
    Chyba wśród sportowców odbywa się jako tako ogólnie pojęta selekcja pod tytułem: czy się nadaję?
    Nawet jeżeli się nie nadaje, ćwiczy, ale ćwiczy pod okiem specjalisty – trenera, zachowując podstawowe wymogi bezpiecznego treningu (wg mnie: odpowiedni sprzęt i oczywiście solidna rozgrzewka przed i rozciąganko po treningu) – to już jest swego rodzaju profilaktyka. Poza tym, mówi się, że przyszły sportowiec powinien wpierw w swym dzieciństiwe wyćwiczyć się ogólnorozwojowo zanim zacznie się specjalizować w jakimkolwiek kierunku. To już dziak pisał w swej biblii urazów w 1999 roku. I ogólnorozwojówka jest też stosowana w programach treningowych (jako osobne treningi). Często przyczyny kontuzji upatruje się właśnie w braku ćwiczeń ogólnorozwojowych/kondycyjnych i brakiem lub nieodpowiednią rozgrzewką.
    Czy metoda PEP nie jest swego rodzaju placebo zmuszającym ćwiczących do odpowiedniej rozgrzewki ogólnokondycyjnej?
    Nie powiem, ciekawe zagadnienie.
    Pozdrawiam.
    Czy

  2. Czy metodę PEP można potraktować jako placebo? Ciekawie zadane pytanie aczkolwiek raczej skłaniałbym się do negatywnej odpowiedzi na nie. Zbadano 1400 osób, a więc nie mało. Pozostałe osoby też były poddawane treningowi, a nie mamy podstaw twierdzić, że on był niskiej jakości. U osób poddanych treningowi PEP jednak spadła ilość uszkodzeń ACL. Można więc stwierdzić, że (przynajmniej ja to tak odbieram) świadome planowanie treningu jest skuteczną formą zmniejszającą ryzyko uszkodzeń. Natomiast wcale nie uważam, że metoda PEP jest antidotum na wszystkie urazy stawu kolanowego gdyż u niektórych osób poddawanych temu eksperymentowi ten rodzaj kontuzji również wystąpił.

Napisz odpowiedź